Leestips

Vanaf 2007 staat hier iedere maand een leestip. Zo nu en dan voeg ik bij oude leestips iets actueels toe. Dat kan een fimpje zijn, een PowerPoint of een verwijzing naar een Internetpagina of een blog. Het loont dus de moeite om soms even te scrollen.

Mei 2013
THE TEENAGE BRAIN
Diverse auteurs
Op de onderstaande website staan hoofdstukken uit het boek die interessant zijn voor docenten. Vooral docenten die nog niet overtuigd zijn van het nut van coöperatief leren (en dan bedoel ik niet een beetje werken in groepjes, maar samen leren en werken aan goed gestructureerde opdrachten waarbij alle groepsleden een eigen én een gedeelde verantwoordelijkheid hebben en elkaar ook nodig hebben voor het volbrengen van de complexe taak).
Tieners brengen veel tijd door met hun vrienden en de feedback die zij van hun vrienden en klasgenoten krijgen hebben beduidend meer invloed dan de feedback die zij krijgen van volwassenen. In de artikelen wordt gewezen op het nut van feedback van vrienden om risicogedrag in te tomen. In een onderwijssetting zouden we meer gebruik moeten maken van feedback van peers (klasgenoten) om elkaar bij te sturen en te helpen samen te leren. Bij coöperatief leren maak je effectief gebruik van het natuurlijk gezag van peers als het gaat om elkaar stimuleren, monitoren, bijsturen en helpen. Uiteraard is hierbij de docent de grote regelaar op de achtergrond die de groepen zelf slim formeert zodat niet de wetten van de straat gaan gelden. Interessant leesvoer.
Gratis te downloaden.

April 2013
DIGITALE DIDACTIEK aflevering 7 en 8
Merkx en Zuylen beschrijven in deze twee artikelen dat differentiëren eigenlijk niet is geslaagd in het voortgezet onderwijs en dat ‘personaliseren’ meer kansen biedt om leerlingen op maat te bedienen omdat de omstandigheden zijn veranderd door de digitale infrastructuur. Vervolgens leggen zij uit wat er onder personifiseren kan worden verstaan en hoe het gerealiseerd kan worden.
In: Van 18 tot 18 maart en april (nummer 3 en 4) 2013.

Maart 2013
MINDSET, DE WEG NAAR EEN SUCCESVOL LEVEN
Carol S. Dweck
Carol Dweck doet al jaren onderzoek naar de relatie tussen motivatie en presteren. Zij toont aan dat doorzettingsvermogen of juist hulpeloze reacties ontstaan uit de manier waarop mensen kijken naar hun eigen intelligentie. In dit boek beschrijft ze haar theorie van denkbeelden (mindsets) die mensen over hun mogelijkheden hebben.
Als mensen uitgaan van een vaststaande intelligentie waar je geen invloed op kunt uitoefenen, zijn zij uitsluitend prestatiegericht. Als je denkt dat een bepaalde hoeveelheid intelligentie hebt, dan heb je leg je je er makkelijker bij neer als iets niet lukt. Zodra je weet dat intelligentie iets is dat kan groeien mits je er aandacht aan schenkt, dan zijn er geen belemmeringen meer. Je weet dat je je best moet doen, moet doorbijten om te slagen en beter ergens in worden.
Dweck heeft vanuit onderzoek kunnen aantonen dat het mogelijk is om de mindset over intelligentie te beïnvloeden. Hierop wordt in het boek uitvoerig ingegaan.
In de module Dag School die ik heb ontwikkeld voor leerlingen in groep 8 heb ik van het gedachtegoed van Dweck gebruik gemaakt bij enkele opdrachten. Leerkrachten zijn enthousiast over het effect dat deze kennis op leerlingen heeft. Juist bij leerlingen die de overstap gaan maken naar het voortgezet onderwijs, is het goed om te weten dat je niet moet opgeven als leerstof opeens moeilijker wordt of een cijfer terugkrijgt dat flink tegenvalt. Zelfs die tegenvallende cito-score wordt met andere ogen bekeken……
Voor docenten van harte aanbevolen. Lezen en ernaar handelen.
ISBN 978-90-8850-205-7 / NUR 770

Februari 2013
DE ONGELOVIGE THOMAS HEEFT EEN PUNT
Johan Braeckman en Maarten Boudry
Een handleiding voor kritisch denken. In dit boek bespreken Braeckman en Boudry historische en actuele denkbeelden die hun wortels vonden in drogredenen, foutieve intuïties en cognitieve valkuilen. Zo passeren de parapsychologie, homeopathie, creationisme en andere bizarre opvattingen de revue zoals telepathie, klopgeesten en complottheorieën. De auteurs maken het verschil duidelijk tussen wetenschap en pseudo-wetenschap, tussen kritisch denken en onkritisch denken en tussen zin en onzin.
Een must voor docenten die het kritisch denkvermogen van hun leerlingen willen aanscherpen. Het boek levert tal van mooie voorbeelden die je kunt gebruiken in de klas. Bij het boek hoort deze website, waar tal van interessante filmpjes staan. Geloofde u echt dat Uri Geller lepeltjes kon buigen door ze krom te denken? Filmpje!
ISBN: 978-90-8924-188-7

Januari 2013
Dit keer weer eens geen boek, maar het blog van Frans Droog.
Het blog van Frans Droog bevat een schat aan informatie en tips om in veel gevallen direct mee aan de slag te gaan.
Ook bespreekt Frans regelmatig boeken. Zo bespreekt hij Teach like a champion, een boek dat ik als leestip wilde meegeven voor januari 2013.  Aangezien Frans Droog dit bespreekt, stuur ik u met dit linkje door!

December 2012
KLAAR VOOR DE 21e EEUW. Vaardigheden voor een veranderende wereld
Robert J. Marzano & Tammy Hefflebower
Dit ‘handboek’ geeft zicht op wat leerlingen later in hun volwassen leven nodig hebben: een combinatie van cognitieve vaardigheden (hoe pak je complexe taken aan, analyseren en gebruik maken van informatie, mentale modellen ) en conatieve vaardigheden (wat heb je nodig in de persoonlijke omgang met anderen, hoe ga je om met ingewikkelde problemen en kwesties, divergent en convergent denken).
Beide vaardigheden zijn onontbeerlijk in het leerlandschap van de 21e eeuw.
Marzano en Heflebower beschrijven in dit boek strategieën om leerlingen en studenten voor te bereiden op de zeer gevarieerde en uitdagende kenniseconomie van de komende jaren.
Zij vertalen theoretische concepten, onderzoeksresultaten, instructievormen en manieren van beoordelen in heldere aanwijzingen voor de dagelijkse praktijk in de klas. Daarbij helpen ze leraren bij hun opdracht leerlingen professioneel en persoonlijk kansrijk te maken in onze steeds veranderende samenleving.
Ik vind dit boek een optelsom van alles wat Marzano tot nu toe heeft geschreven. Verder zijn concepten van andere grote onderwijsinspirators erin verwerkt, zoals De Bono, Kagan, Cummings, Dweck, Hargreaves.
Al het goede dat de afgelopen 10 tot 15 jaar is ontwikkeld op basis van onderzoek zie ik in dit boek terug. Achter in het boek staan beoordelingsschalen voor vaardigheden van de 21e eeuw. Ik had hier liever rubrics gezien, die vind ik inzichtelijker, maar dat is mijn persoonlijke voorkeur.
Dit gaat het handboek worden voor goed onderwijs de komende jaren! Zet het op je verlanglijstje voor kerst.
Het is tot half januari met korting te bestellen bij Bazalt, nu dus voor 49,00, daarna 62,00 euro. Ook te bestelling via deze link www.klaarvoorde21eeuw.nl
ISBN: 978-94-6118-137-4

November 2012
Weer geen boek, maar een PowerPoint deze keer.
Over opbrengstgericht werken (een begrip waar mensen vlekken van krijgen) de rol van de schoolleiding, welke interventies werken, hoe we dat weten (evidence based, oeps ook een begrip om in een kramp te schieten) en het verschil in opbrengst tussen directe instructie en zelf ontdekkend leren.
Een prikkelende PowerPoint, heilige huisjes worden omgeduwd, maar dat zijn we gewend van Kees Vernooy.

Oktober 2012
A SHORT HISTORY OF GRADING.
Deze keer geen boek, maar link naar een webpagina die het waard is om te lezen.

September 2012
ONDERPRESTEREN OP DE BASISSCHOOL.
Saskia Bruyn
Veel kinderen komen op de basisschool niet uit de verf. Volgens de Onderwijsraad presteert een zevende van de leerlingen onder zijn of haar niveau.
Niet alleen hoogbegaafde kinderen, maar ook leerlingen van gemiddelde intelligentie kunnen om allerelei redenen ontmoedigd raken en afhaken. Als het leren langere tijd stagneert, kan een taai gedragsprobleem de kop opsteken. Gedrag dat de schoolloopbaan en het zelfvertrouwen van het kind beschadigt.
Ouders en school zien vaak wel dat er iets misgaat, met nadelige gevolgen voor de kinderen, maar ze hebben er geen antwoord op.
Dit boek brengt helder in kaart hoe je onderpresteren herkent, wat de oorzaken kunnen zijn en wat je er aan kunt doen. Je moet als leraar of ouder dan wel over metacognitieve vaardigheden beschikken om ingeslepen patronen te willen en kunnen veranderen.
Het boek verwijst zelf voor meer informatie naar www.onderpresteren.nl.
Voor een heldere boekbespreking verwijs ik naar deze link!
ISBN 9 789023 247661

Augustus 2012
DEZE KEER GEEN BOEK, MAAR MIJN PAGINA’S OP SYMBALOO.
Ik heb er meerdere. Kijk eens wat er te koop is op het gebied van ‘Flipping the classroom’. Wat het is? Dat vindt u onder één van de blokjes. Wat u ermee kunt? Dat treft u weer onder een ander blokje aan.
Is Symbaloo trouwens niet heel handig voor u in de klas? Als startscherm?
Uiteraard kan ik ook op uw school een bijeenkomst organiseren zodat we met het complete team aan de slag gaan en alle docenten in één middag op de hoogte zijn van de mogelijkheden en zelf meteen een startscherm kunnen maken.
Kijk eens in de ‘gallery’ welke pagina’s er al zijn.

Juli 2012
TAALONDERWIJS; EEN KWESTIE VAN ONTKAVELEN
Amos van Gelderen en Erik van Schooten
Van Gelderen en Van Schooten zijn lector bij het Lectoraat Taalverwerving en Taalontwikkeling. Het lectoraat heeft als voornaamste missie bij te dragen aan de verbetering van de voorwaarden voor taalverwerving en taalontwikkeling op scholen voor basisonderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs.
De lectoren pleiten voor ontkaveling omdat taalverwerving nu in vergaande mate is verkaveld over verschillende vakgebieden (deel)vakken, doeltalen en deelcursussen. Bovendien is de verkaveling verschillend per schoolsoort. Het zijn noties waar ik ook al jaren mee bezig ben, want als onderwijsbegeleider volg ik de theorie op de voet en maak ik de vertaalslag naar de praktijk. De praktijk is helaas altijd een stuk weerbarstiger dan gehoopt. Vandaar dat ik zo blij ben met dit boekje.
Zelden heb ik een boekje zo snel en met zo veel herkenning gelezen. De aantrekkingskracht van het boekje is dat het kort is en helder is geschreven. Voor veel mensen uit de praktijk moet datgene dat behandeld wordt heel herkenbaar zijn. Het interessante zit volgens mij niet alleen in het benoemen wat er nu gebeurt en waarom dat onvoldoende bijdraagt aan taalverwerving, maar in de suggesties die er worden gegeven hoe het beter kan.
Vakantie is de tijd om op te laden en je te laten inspireren. Dus meenemen in de koffer en tijdens de vakantie bezinnen op hoe je komend schooljaar zelf een lichte koerswending kunt maken.
Zie ook dit artikel in Didaktief, juni 2012 en deze videoregistratie van een openbare les!
ISBN: 978 90 5179 7626

Juni 2012
HET TAALONDERWIJS NEDERLANDS ONDERZOCHT, brug tussen onderzoek en onderwijs
In een voortdurend veranderende samenleving moeten leraren zich continue aanpassen en verbeteren.
Onderwijsonderzoek vormt de basis voor veranderen, helaas zijn onderwijsonderzoek en onderwijspraktijk vaak gescheiden werelden. Het onderzoek staat soms ver af van de dagelijkse praktijk van de school en de publicatie van de resultaten van onderzoek gebeurt vaak op manieren die leraren niet bereiken. Dat maakt het niet eenvoudig om relevante kennis te vergaren en in te zetten voor verbetering van het onderwijs Nederlands. Deze publicatie is bestemd voor pedagogische begeleiders, onderwijsadviseurs, lerarenopleiders, beleidsmakers en onderzoekers. Zij zijn verantwoordelijk voor de vertaalslag. Voor leraren Nederlands die het zonder ondersteuning doen  en toch op de hoogte willen zijn van de laatste ontwikkelingen en hun onderwijs willen aanpassen is deze bundel een absolute must.  Hoofdstuk 1 laat zien wat er in de databank HTNO te vinden is. Hoofdstuk 2 schetst de trends, welke taaldomeinen en doelgroepen krijgen bijvoorbeeld de meeste aandacht. Hoofdstuk 3 gaat over het HTNO in de praktijk. Aan de hand van voorbeeldvragen kunt u zien hoe HTNO werkt. In hoofdstuk 4 zijn deskundigen aan het woord over HTNO en hoe zij ermee werken. Hoofdstuk 5 bevat reflecties van onderzoekers.
Nederlandse Taalunie 2012.

Mei 2012
GEEN MEDIAWIJZE KLAS ZONDER MEDIAWIJZE DOCENT
‘Wie niet mediawijs is, wordt buitengesloten’, voorspelde toenmalig minister Plasterk in 2007. Dat geldt niet alleen voor leerlingen, maar ook voor docenten. Een mediawijze leerlingen begint met een mediawijze docent. Hoe pakken docentenopleidingen in Nederland dit aan?
Vives geeft een inkijkje in de ontwikkelingen.

In hetzelfde nummer een mooie beschrijving hoe docenten kunnen werken met ‘Socrative‘. Met dit programma kunnen docenten leerlingen extra betrekken bij de les door ze op stellingen en vragen te laten reageren via hun smartphone, tablet, laptop of welke device dan ook. Filmpje
VIVES, Nummer 125, mei 2012

April 2012
WAAROM MOET IK DAT DOEN?
Observatieprojecten in de klas verlopen beter als docenten, teamleiders en externe begeleiders op een transparante manier met elkaar bespreken wat ze bedoelen met ‘een goede les’.
In dit artikel wordt nog eens uitgelegd en benadrukt waarom het belangrijk is om voordat lesobservaties plaatsvinden met elkaar wordt besproken wat wenselijke pedagogische en didactische handelingen zijn, welke normen er gelden voor een goede les.
Van 12 tot 18, april 2012, nummer 4.

Maart 2012
HET 3E ALTERNATIEF, Het principe van creatieve samenwerking
Stephen R. Covey
Veel conflicten ontstaan omdat beide partijen aan hun eigen standpunt vasthouden. Covey leert ons in Het 3e alternatief dat er meer mogelijk is dan ‘jouw of mijn manier’. Alles begint met een open, accepterende houding ten aanzien van de ander en het op waarde schatten van diens opvattingen.
Het derde alternatief is geen compromis. De Nederlandse cultuur van ‘polderen’ is in de kern een basis voor het toepassen van het derde alternatief, maar het moet niet leiden tot slappe compromissen. Een derde alternatief zou je kunnen herkennen aan de energie van de mensen die eraan gewerkt hebben. ‘Zij stralen bij wat ze met elkaar gedaan hebben, wetende dat zij dit onafhankelijk van elkaar niet bereikt zouden hebben’.
In het onderwijs hebben we dat derde alternatief hard nodig. Momenteel staan partijen soms lijnrecht tegenover elkaar: docenten tegenover management en overheid, schoolleiders tegenover hun besturen, besturen tegenover de overheid, terwijl alle partijen hetzelfde doel dienen: het realiseren van goed onderwijs.
Het derde alternatief laat zien hoe partijen zich kunnen ontworstelen aan primaire, soms irrationele standpunten en loskomen van linksom-of-rechtsom denken.
Het derde alternatief begint dus met een open en luisterende houding, gericht op het willen begrijpen. Zonder die open mind heeft het dus geen zin om aan dit boek te beginnen.
ISBN: 978-90-470-0457-8

Februari 2012
DUBBELE DIP LIGT OP DE LOER
Lia Mulder en Jaap Roeleveld
In: Didactief, Januari 2012
Veel leerlingen beginnen met een achterstand in begrijpend lezen op het voortgezet onderwijs.
In 2013 wordt de Cito eindtoets twee maanden later afgenomen. Men hoopt dat daardoor leerlingen in groep 8 meer kunnen profiteren van het leesonderwijs en de achterstand daarmee wordt teruggedrongen. Het Kohnstamm Instituut en ITTS concluderen op basis van onderzoek in de regio waar in 2011-2012 is geëxperimenteerd met het later afnemen van de toets, dat het weinig soelaas biedt. In alle regio’s, dus ook die regio’s waar de

toets later is afgenomen, wordt in de tweede helft van het leerjaar in groep 8 minder aandacht besteed aan taal en gingen de prestaties van leerlingen achteruit. Bij een groot deel van de leerlingen is Toets 0 afgenomen vanuit de gedachte dat er na de zomervakantie een zekere terugval van vaardigheden optreedt. En inderdaad, aan het begin van het voortgezet onderwijs liggen de prestaties weer ongeveer op het niveau van eind groep 7!
Gebleken is dat een latere afname van de Cito dus niet voldoende is om ervoor te zorgen dat leerlingen zich verder ontwikkelen. Scholen moeten heel bewust werken om ook in de laatste weken voor de zomervakantie alle tijd te benutten om de basisvaardigheden van de leerlingen vast te houden.
Voor docenten in het vo is het een signaal dat in de eerste jaren van het voortgezet onderwijs alles op alles gezet moet worden om de leesvaardigheid van leerlingen verder te ontwikkelen.

Januari 2012
THE MATTHEW EFFECT
Daniel Rigney
In The Matthew Effect laat de Amerikaanse socioloog Daniel Rigney zien hoe ongelijkheid tussen mensen steeds groter wordt. Het begrip dat hij hierbij centraal stelt is het mattheüseffect: degenen die veel hebben krijgen steeds meer en degenen die weinig hebben krijgen steeds minder. Rigney analyseert deze groeiende ongelijkheid in allerlei verschillende velden en staat stil bij twee fundamentele vragen: waar komen mattheüseffecten vandaan en moeten we er iets aan doen? HIER de link naar een uitgebreide recensie door Thijs Bol.
In het onderwijs komen we het begrip regelmatig tegen.
De term Matteüseffect werd gebruikt door onder meer Keith Stanovich, een psycholoog die uitgebreid onderzoek deed naar de processen van taalverwerving en taalachterstand. Stanovich gebruikte het concept om het fenomeen te beschrijven dat geobserveerd werd tijdens onderzoek naar hoe mensen die leren lezen hun leesvaardigheid ontwikkelen: zij die vroeg de kunst van het lezen aanleren, dragen dit succes mee en zullen als oudere leerlingen sneller teksten voor gevorderden kunnen lezen en begrijpen; zij die van in het begin falen, bouwen een levenslange achterstand op die zich uitbreidt naar alle leerprocessen. Dit is te wijten aan het feit dat kinderen die minder makkelijk leren lezen, ook effectief minder gaan lezen, en zo nog minder het leerproces doormaken.
Zie ook deze link en deze.
ISBN 9780231149488

December 2011
HET GEHEUGENPALEIS. De vergeten kunst van het onthouden
Joshua Foer
Joshua Foer kwam als journalist bij toeval in aanraking met een paar mensen die meededen aan geheugenkampioenschappen. Zij noemden zichzelf ‘geheugenatleten’ en deden mee aan een toernooi dat bestond uit vijf onderdelen. Binnen een kwartier een ongepubliceerd gedicht van 50 regels uit het hoofd leren, binnen 15 minuten memoriseren van namen en gezichten en in een kwartier een lijst met 300 willekeurige woorden leren. Bij de laatste twee onderdelen ‘getallensprint’ en ‘kaartensprint’ kregen ze 5 minuten om een pagina met duizend willekeurige regels en vijf minuten om een geschud spel kaarten te memoriseren. Foer was zeer onder de indruk.
Na een ontmoeting met onderwijsgoeroe, pleitbezorger van het mindmappen en de man achter de wedergeboorte van geheugentraining en de geheugenkampioenschappen, Tony Buzan (zie leestip november 2011), ging Foer de uitdaging aan. Aanvankelijk om Buzan en aanhangers te kielhalen: “Ik was sceptisch over Tony Buzan. Iedere zelfbenoemde goeroe die een fortuin heeft verdiend in de moderne zelfhulpbranche zet onvermijdelijk de bullshitdetector van een journalist in werking en bij Buzan waren al mijn alarmbellen afgegaan. Was het echt waar dat iedereen kon leren snel reusachtige hoeveelheden informatie te memoriseren? Ik wilde erin meegaan als Buzan zei dat er technieken waren om je geheugen te verbeteren, maar ik geloofde hem niet ….”
In het Geheugenpaleis beschrijft Foer de culturele geschiedenis van het geheugen. Tegelijkertijd is het boek een studie van de technieken om ons vermogen tot herinneren te beïnvloeden en effectief te trainen. Sommige technieken zijn nieuw, andere gaan terug op eeuwenoude kennis: klassieke technieken die al door Cicero werden gebruikt om zijn toespraken te onthouden en waarmee in de Middeleeuwen hele boeken uit het hoofd werden geleerd. Foer ontdekte het gebruik van geheugenpaleizen, waar herinneringen in kamers worden opgeslagen en leert getallen in beelden om te zetten.
Foer beschrijft hoe hij de strijd aangaat, zijn geheugen traint en uiteindelijk zelf belandt in de finale van de Amerikaanse geheugenkampioenschappen.
ISBN 9 789023 442097
Hoe het geheugenpaleis gebruiken? Link! Zie ook deze link.

November 2011
MINDMAPPEN voor kids. In een sneltreinvaart succes op school!
Tony Buzan
Dit leuke en vooral praktisch werkboek laat kinderen van 7 tot 14 jaar zien hoe handig een mindmap is bij het leren. Stap voor stap wordt eenvoudig uitgelegd hoe je een mindmap maakt. Er staan tal van voorbeelden in het boek o.a.voor geschiedenis, scheikunde, de vreemde talen en wiskunde.
Behalve dat alle ouders met schoolgaande kinderen dit boekje beslist moeten kopen om samen een mindmap te maken ter voorbereiding op de toets, is het ook een aanrader aan alle docenten in de bovenbouw van het po en alle leerjaren in het vo.
Het is zo verhelderend als de leraar samen met de leerlingen de kern van de lessen nog even in een mindmap zet en de relaties tussen de verschillende onderdelen of aspecten visualiseert.
Elders op dit BLOG leest u over de kracht en effectiviteit van mindmappen en natuurlijk verzorg ik zelf workhops, zodat u en uw collega’s in één middag het principe onder de knie krijgen. Bel of mail me!
ISBN 97890 5940 5004

Oktober 2011
ACTIEF MET TAAL. Didactische werkvormen voor het talenonderwijs
Dieuwke de Coole en Anja Valk
Actief met taal biedt ruim 60 verschillende werkvormen om het (taal)onderwijs dynamischer en efficiënter te maken. De werkvormen zijn gerubriceerd en voorzien van labels die de vaardigheid, het taalniveau en de groeperingsvorm aanduiden, zodat een geschikte werkvorm gemakkelijk te vinden is. Ook worden variatiemogelijkheden en didactische tips gegeven. Een aanrader voor taaldocenten en vakdocenten.
Voor taalcoördinatoren een goede bron om vakdocenten te voorzien van handige en bruikbare werkvormen om taal te integreren in de vakles.
Volgt u liever een training, zodat u kennismaakt met de werkvormen en tegelijkertijd de praktische toepassingen ervan ervaart? Marijke Kaatee verzorgt ook deze trainingen.
ISBN 978 90 469 0198 4
NUR 846, 842, 610

September 2011
OPBRENGSTGERICHT LESGEVEN.
Werkt u ook al opbrengstgericht? Dat is een vraag waarop inmiddels niemand meer “Nee” durft te antwoorden. Onderwijs geven zonder aandacht te hebben voor opbrengsten, kan dat dan? Voor veel docenten is het een eyeopener dat je als leraar en als team niet alleen op de toetsresultaten van je onderwijs let, maar daaraan consequenties voor het onderwijs en niet voor de leerlingen verbindt. Dus bij opbrengst wordt niet gedacht aan toetsen en scores, het is veel basaler en simpeler: de opbrengst is dat wat een leerling (af)geleerd heeft. In dit artikel wordt ingegaan op de consequenties voor het lesgeven. Besproken worden het instructiemodel, de voorkennis van leerlingen, de leerdoelen, de essentie van het lesgeven, het oefenen en het terugkijken.
Opbrengsten zijn dus geen cijfers, maar zijn de leerlingen die de smaak te pakken hebben en met wie het in het onderwijs goed gaat.
In: SLO Speziaal, themanummer Opbrengstgericht werken, april 2011.

Augustus 2011
Themanummer ICT van 12 tot 18. In dit nummer o.a. aandacht voor:
* ‘Sociale media’ in het onderwijs
* Digiblues, d.w.z. docenten die verknocht zijn aan het groene bord met krijtje moeten aan het digitale schoolbord, maar willen dit niet zonder begeleiding
* De noodzaak van een ICT-beleidsplan
* De meerwaarde van digitaal onderwijs
* Computers en de toekomst van het onderwijs.
Onder het motto ‘Wil je niet veranderd worden, doe het dan zelf’, volgt 12-18 maandelijks bijdragen aan het debat over onderwijs, d.w.z. ‘rethinking education’. Wordt vervolgd dus.
12 – 18, Mei 2011.

Juli 2011
DE ONDERWIJSACHTERSTAND VAN JONGENS, Omvang, oorzaken en interventies. Annemarie van Langen, Nijmegen, ITS, 2010 (zie de downloadpagina voor uitgebreide beschrijving en link).

Juni 2011 VISBLE LEARNING, a synthesis of over 800 meta-analyses relating to achievement. ‘Reveals teaching’s Holy Grail’. John Hattie, 2009
Visible Learning laat aan de hand van onderzoek (15 jaar!) zien wat werkt en niet werkt in een klas, met andere woorden, wat zijn goede en minder goede didactieken en/of strategieën van docenten om ervoor te zorgen dat leerlingen in de klas ook echt leren. Jarenlang zijn scholen bezocht en docenten en studenten geobserveerd. De conclusie in dit boek: dat wat het beste werkt voor leerlingen, werkt ook het beste voor docenten.
Op de achterflap prijst Michael Fullan het boek aan: een must voor iedere docent die bereid is zijn/haar docentvaardigheden te vergroten. Zie ook deze PowerPoint! En deze link!
Update: Zie de link naar Gerard Westhoff op zijn blog over Hattie LINK
ISBN 978 0 415 476188

Mei 2011 TIJDSCHRIFT TAAL, voor opleiders en onderwijsadviseurs. Jaargang 1, nummer 2, 2010
In dit tweede nummer staat het thema schrijven, of liever, schrijfonderwijs centraal. Het is een heel interessant nummer, waarbij er niet één artikel uitspringt dat gelezen zou moeten worden. Nee, alle artikelen zijn interessant. Wil je meer weten over: het nut van schrijvend leren, het reviseren van teksten door leerlingen (po en vo), wat schrijfdidactiek is, hoe het staat met het schrijfonderwijs in het land en wat daarover eigenlijk het oordeel is van de Inspectie? Op deze vragen en meer krijg je een antwoord. Het is een tijdschrift voor opleiders en onderwijsadviseurs. Jammer, want dit tijdschrift is een aanwinst voor het onderwijs. Juist leerkrachten en docenten zouden kennis moeten nemen van de inhoud. Lezen dus!  TIJDSCHRIFT TAAL, jrg1, nr2 2010

April 2010 LEREN IN 5 DIMENSIES. Moderne didactiek voor het vo. Robert Marzano en Wietske Miedema
Marzano is de specialist op het gebied van leertheorie en met name bekend vanwege zijn vertaling van onderzoek en theorie naar praktische toepassingen in de klas. Leren is een complex proces. Er is veel onderzoek gedaan naar hoe mensen leren. Marzano ontwierp een praktisch model waarin hij nieuwe inzichten heeft vertaald naar praktische instrumenten om het denken bij leerlingen te stimuleren. In dit boek heeft Miedema de vijf dimensies  van Marzano toegespitst op de Nederlandse situatie. Kort wordt de achterliggende theorie behandeld. Verder geeft het boek vooral pedagogische en didactische aanknopingspunten. Met behulp van instrumenten in het boek kunnen docenten hun lessen met activerende didactische werkvormen verrijken zodat leerlingen daadwerkelijk zelf aan de slag gaan en leren.
ISBN 978 9023 241294

Maart 2010 DE NETWERKGENERATIE Matthieu Weggeman constateert een generatiekloof in onderwijsorganisaties. Het onderwijs kan sneller en flitsender. De nieuwe generatie kan meer aan en kan echt multitasken. Weggeman demonstreert dat aan de hand van zijn eigen colleges: studenten meer betrokken, want meer bezig met de verschillende taken tegelijkertijd. De opbrengsten zijn veelbelovend. Er is één maar: dit vraagt veel voorbereidingstijd van de docent. Want één college is eigenlijk drie colleges met verschillende werkvormen.

Februari 2011 ELK KIND EEN LEZER! Kees Vernooy zet netjes op een rijtje waarom het belangrijk is dat kinderen goed leren lezen en meldt hoe ‘slecht’ het gesteld is met het leesonderwijs in Nederland. Hij trapt een paar heilige huisjes omver als hij verklaart waarom.  Vervolgens geeft hij keurig aan wat er moet gebeuren. Zoals altijd weer helder geschreven.  Lezen en daarna doen!                                                                                                            In: Vakwerk, december 2010. Downloaden: ELK KIND EEN LEZER

Januari 2011 LEES MIJN BLOG
Volgende maand weer frisse tips, maar deze maand zet ik mezelf eens in het zonnetje.

december 2010 KINDEREN DIE VEEL LEZEN
Kinderen die veel lezen doen het maatschappelijk beter.
Zie Kennislink artikel

november 2010 BLIJF KALM EN STRAAL RUST UIT
Allochtone leerlingen presteren beter als zij hun leraar zien zitten. Ervaren docenten spelen hierop in, zij onderhouden zorgvuldig contact met hun klas.
In: Didaktief, november 2010

oktober 2010 Special ‘BEGRIJPEND LEZEN’
In deze bijlage wordt uitgebreid aandacht besteed aan de noodzaak van een specifieke aanpak om leerlingen te ondersteunen bij het zich eigen maken van leesstrategieën: modellen, aandacht voor woordenschat, relatie denken en lezen, interactief lezen en vooral veel lezen.
In: Didaktief, oktober 2010

september 2010 HOE ZIT MOTIVATIE EIGENLIJK IN ELKAAR?
Motivatie van leerlingen is belangrijk in het voortgezet onderwijs. Het is bekend dat de motivatie van leerlingen in de eerste klas van het vo hoog is en daarna snel afneemt. In het COOL-onderzoek is getracht het begrip motivatie te ontrafelen. Hoe zit het precies in elkaar, welke aspecten spelen een rol. Wie dat weet, kan beter werken aan een meer gemotiveerde klas.
In: Didaktief, september 2010.

augustus 2010 LEERMATERIAAL KEUZE MAAKT HET VERSCHIL
Levensecht materiaal werkt het beste, een foto of een filmpje is krachtiger dan een strip. Het theorieboek aanvullen met krachtig en digitaal leermateriaal prikkelt de leerlingen beduidend meer, maar vraagt om digicompetente docenten.
In: 12 tot 18, juni 2010

juni 2010 LEIDERSCHAP BIJ VERANDERING, John P. Kotter
Scholen in transitie maken verschillende fasen door. Kotter beschrijft de acht fasen die organisaties door moeten maken om een verandering tot een succesvol einde te brengen. Ook scholen maken die acht fasen door, tenminste als het goed gaat, meestal blijven scholen ergens steken en gooien zij de handdoek in de ring. Kotter vertelt niets nieuws, maar zet netjes op een rijtje wat de valkuilen in een bepaalde fase zijn en wat het belang van communicatie is. Tot slot legt hij uit wat consolideren is, een begrip dat wij in het onderwijs goed kennen, alleen nog maar niet hebben geïnternaliseerd als het gaat om veranderingen. Voor schoolleiders en coördinatoren interessante kost om het strategisch denken aan te scherpen in de zomervakantie!
ISBN 90 5261 231 5

mei 2010 ORIËNTATIE NAAR VERLENGDE ONDERWIJSTIJD, Pieter Appelhof
Een nieuwe loot aan de stam om onderwijsachterstand terug te dringen is het verlengen van de onderwijstijd. Er zijn drie varianten van onderwijstijd-verlenging mogelijk: de zomerschool, de weekendschool en de verlengde schooldag. De extra leertijd wordt benut voor het actief tegengaan van onderpresteren bij leerlingen. Appelhof heeft een oriëntatie geschreven (downloaden via www.oberon.eu).
Marijke Kaatee is leerplanontwikkelaar en coördinator voor de Zomerschool en de Onderwijstijdverlenging in Amsterdam. Meer informatie over de achtergronden, de subsidieregeling en de kennisdeling vindt u op www.onderwijstijdverlenging.nl

 

april 2010 WHAT YOU SEE IS WHAT YOU GET. WOW!
Ook zo jaloers op die collega waar alle leerlingen mee weglopen? Die elke klas ogenschijnlijk moeiteloos naar zijn hand zet? Wat heeft hij wat jij niet hebt? Onderzoek wijst uit dat je je uitstraling kunt verbeteren door het te beschouwen als een vaardigheid die je kunt leren. Marijke van Dijk presenteert in dit artikel een stappenplan voor docenten die in zichzelf willen investeren en zelf willen trainen om de eigen uitstraling te verbeteren.
In: Van 12 tot 18, april 2010

maart 2010 STRAF/REGELS: Praktijkverhalen uit de school, Astrid Boon
Het aantal schorsingen blijft toenemen, gesprekken met ouders leveren weinig op. Ontspoord gedrag wordt toegeschreven aan maatschappelijke omstandigheden of falende opvoeding. Maar daarmee is de school niet ontslagen van de zorg voor orde en veiligheid, aldus de flaptekst van Straf/Regels. Astrid Boon hekelt in dit boek de praatcultuur die rondom lastige leerlingen hangt. Haar oplossing is controversieel: strafregels schrijven. Dit boekje heeft de tongen dan ook flink losgemaakt. Een levendige discussie valt te lezen op de website van De Volkskrant.
ISBN 978 90 4570 258 2

februari 2010 HANDBOEK DIGIBORD EN DIDACTIEK
In vier delen worden tientallen mogelijkheden behandeld voor allerlei vakgebieden.
ISBN 978 90 460 0577 4

januari 2010 BEOORDELEN VAN LERAREN LOONT DE MOEITE
Dit boek laat zien waarom het beoordelen van medewerkers onderdeel moet zijn van effectief personeelsbeleid. Beoordelen is van belang voor de professionele ontwikkeling van leraren en voor de ontwikkeling van de school. Het boek bevat tips en instrumenten om op eenvoudige wijze vorm te kunnen geven aan beoordelingsbeleid.
ISBN 978 90 6508 615 0 CPS Uitgeverij

december 2009 VOORKOM DAT BRUGKLASSERS STRUIKELEN
Besproken wordt het boek ‘De grote stap’, een boek met objectieve informatie over de keuze van een school voor voortgezet onderwijs. Elke school hoopt op groei, maar maken alle kinderen wel de juiste keuze? Krijgen leerlingen wel de juiste informatie om een weloverwogen keuze te maken? Gaan leerlingen niet te veel af op mooie verhalen op open dagen en de leuke gadgets die zij krijgen? ‘De grote stap’ laat zien wat een school echt te bieden heeft. Uitgeverij Cratus kan het boek aanpassen voor iedere school voor voortgezet onderwijs, zodat het boek wordt afgestemd op de eigen school middels schoolspecifieke informatie. Zie www.cratus-uitgevers.nl.
In: Van 12 tot 18, december 2009

november 2009 LESSEN IN ORDE, Peter Teitler
‘Als je geen orde kunt houden in de klas, ben je geen goede leraar’, luidt het vooroordeel.Veel leraren hebben moeite met de vaardigheid om orde te houden. Een bijkomende factor is dat wat bij de ene leraar niet mag, bij de andere geen enkel probleem is. Het is daarom niet alleen van belang dat leraren orde kunnen houden in hun eigen klas, maar ook leren hun aanpak zo op elkaar af te stemmen dat er sprake is van uniforme leefregels binnen de school. Leerlingen leren immers het best in een veilige, plezierige omgeving. Lessen in orde biedt leraren een methode voor het creëren van zo’n stimulerend werkklimaat. De methodiek is op vier niveaus uitgewerkt: het niveau van de klas, van de school, van de individuele leraar en van de individuele leerling. Zo reikt dit boek de leraar concrete instrumenten aan om orde te houden en tal van praktische tips over hoe in te grijpen bij ordeverstoringen. Ook biedt het handvatten om tot een gezamenlijke aanpak te komen binnen de school. Verder is er onder meer aandacht voor zorgleerlingen en het sturen van groepsprocessen.
ISBN 9789046901236

oktober 2009 ELKE SCHOOL EEN TOPSCHOOL, David Hopkins
Hopkins wil dat scholen niet tevreden zijn met het predicaat ‘goed’, maar dat ze de ambitie hebben een topschool te zijn voor alle leerlingen. Leraren zijn geneigd om uit te gaan van het niveau van hun leerlingen en niet meer van hen te vragen dan zij aan kunnen. Uit onderzoek is echter gebleken dat leerlingen veel beter gaan presteren als de lat steeds net boven hun niveau wordt gelegd. Leerlingen moeten voortdurend geprikkeld en uitgedaagd worden.
Hopkins legt de nadruk op functionele vaardigheden, zoals taal- ven rekenvaardigheid in combinatie met denk- en leervaardigheden zoals onderzoeken, creatief denken, redeneren en evalueren.Een inspirerend boek voor schoolleiders, coördinatoren en docenten.
ISBN 978-90-76191-17-1

september 2009 TALENT IS EEN ILLUSIE
Onderwijspsycholoog Rikkers denkt dat talent niet bestaat, althans, er is geen hard bewijs dat talent bestaat. “Aan aanleg wordt te veel waarde gehecht. Kinderen die niet als talentvol worden gezien, krijgen minder kansen.” Rikkers haalt een beroemd onderzoek aan dat Harvardprofessor Rosenthal eind jaren zestig uitvoerde. Rosenthal selecteerde een willekeurig aantal leerlingen en zei tegen de leerkracht: “die leerlingen moet je in de gaten houden.” Bij dit geselecteerde groepje zaten zowel slimme als slecht presterende kinderen. Een jaar later bleek dat de leerlingen die Rosenthal als talentvol had geselecteerd, inderdaad tot de beste leerlingen van de klas behoorden en nu zelfs hoger op de intelligentietest scoorden. Rosenthal concludeerde dat leerkrachten blijkbaar anders omgaan met leerlingen die als talentvol worden geïdentificeerd. Rikkers: “Als je als docent je bewust bent van de invloed die je hebt, ben je al een stap verder dan iemand die zich dat niet realiseert. Je kunt dan op zoek naar wat je anders en beter kunt doen als leerkracht. Dat is een stap voorwaarts.”
In: Didaktief nr 6, juni 2009

augustus 2009 7 EIGENSCHAPPEN DIE JOU SUCCESVOL MAKEN, Sean Covey
In ‘Zeven eigenschappen die jou succesvol maken!’ maakt Sean Covey de tijdloze principes van zijn vader toegankelijk voor jongeren en past ze toe op de keuzes en beslissingen die jongeren moeten maken. Stapsgewijs helpt Covey jongeren hun zelfbeeld te verbeteren, vriendschappen op te bouwen, groepsdruk te weerstaan, vastgestelde doelen te bereiken, op te kunnen schieten met ouders en nog veel meer. Hij doet dit op een persoonlijke, toegankelijke wijze, met veel cartoons, citaten, tips en ideeën en aan de hand van de verhalen van jongeren zelf. Dit boek is dus op de eerste plaats bedoeld voor jongeren, maar ook ouders, familieleden of leraren kunnen er veel van opsteken. Zodra leerlingen weten dat intelligentie niet statisch is, zijn leerlingen meer gemotiveerd om hun best te doen. Linkje.
ISBN 978 9025 4245 10

juli 2009 STRATEGISCH LEREN, Jeffrey D. Wilhelm
Willems stelt dat het belangrijker is om kinderen te leren HOE ze moeten leren, dan te vertellen wat ze moeten leren. Leerlingen hebben baat bij strategische kennis, kennis van de procedures die mensen gebruiken om te denken, te lezen en te schrijven. Via hardop denken leren leerlingen bijvoorbeeld strategieën om teksten te begrijpen en te categoriseren.Bestemd voor basis- en voortgezet onderwijs.
ISBN 978 9079 3360 81

juni 2009 PEDAGOGISCHE ADVIEZEN VOOR SPECIALE KINDEREN, Trix van Lieshout.
In iedere klas zitten speciale kinderen. Soms hebben ze een speciale aanpak nodig, maar lang niet altijd. Dit boek van Trix van Lieshout is een prettig naslagwerk voor de dagelijkse praktijk van het onderwijs. Vooral hoofdstuk 3 ‘Algemeen pedagogisch vakmanschap’ is een must voor iedere docent. Hierin staan handige lijstjes met vaardigheden, bijvoorbeeld vaardigheden die voortvloeien uit een positieve grondhouding, goed groeps- en klassenmanagement, goede instructie, bevorderen van een goede relatie, enzovoorts. Een kopietje maken en met regelmaat even lezen om de kennis op te frissen, levendig te houden of de eigen vaardigheden te ijken en herijken.
ISBN 90-313-3727-7

mei 2009 SCHOOLPIJN, Daniel Pennac
Schoolpijn is een ode aan de goede leraar en tegelijkertijd een aanklacht tegen die leraren die vol vooroordelen zitten en alleen het slechte in het kind zien. Eens was Pennac zelf een probleemleerling, een hopeloos geval. Tot het moment dat hij de juiste leraren vond die hem namen zoals hij was, hem redden en hem inspireerden om zelf leraar te worden.
ISBN 97 8902 9082 365

april 2009 HARDOP DENKEND LEREN LEZEN
Leerlingen hebben de meeste baat bij strategische kennis; kennis van de procedures die mensen gebruiken om te denken, te lezen en te schrijven. In dit boek wordt deze actiestrategie toegepast op het begrijpend lezen. Via hardopdenkend leren leerlingen de strategieën om teksten te begrijpen en te categoriseren. Voor basis- en voortgezet onderwijs.
ISBN: 97 8907 9336 081

maart 2009 ‘NIET DE BUURT, MAAR DE SCHOOL DOET ERTOE’
In de bestrijding van overlast door jongeren richt de overheid haar pijlen op probleembuurten. Weinig effectief, oordeelt socioloog Gijs Weijters. Hij concludeert dat de buurt er niets toe doet. Wel van belang is de docent-leerling-ratio op scholen. Op scholen met verhoudingsgewijs meer personeel, plegen jongeren minder delicten. Dat geldt voor alle schooltypes, van vmbo tot gymnasium. Het is belangrijk om bepaalde jongeren in de gaten te houden, daarvoor zijn extra leraren en meer conciërges nodig. Die moeten op het schoolplein rondlopen, dan weten jongeren dat ze niet iets verkeerd kunnen doen en daarmee wegkomen. De overheid kan haar geld dus beter steken in meer personeel op scholen.
In: Didaktief, maart 2009

februari 2009 MINDMAPPING, praktisch toepassen
In dit boek vindt u veel denktechnieken die het creatieve denkvermogen verhogen. Help uw leerlingen hun denken te stimuleren, gedachten te structureren, hun concentratie te verbeteren en de leerstof te ordenen.
ISBN 90 243 8085 5

januari 2009 RESPECT, 99 tips voor het omgaan met jongeren in de straatcultuur. Hans Kaldenbach
Een praktisch boek over jongeren die ‘zich niet laten corrigeren’. Het boekje geeft concrete tips vanuit de gedachte dat er een verschil is tussen begrip hebben voor iets en het begrijpen ervan.
ISBN 978 904 4 07 062

december 2008 AFSPRAAK IS AFSPRAAK
Steeds weer leerlingen die hun huiswerk niet maken, zich niet gedragen in de klas….al vaak afspraken met hen gemaakt, maar er gebeurt niets.In dit artikel staan een paar handige tips voor docenten om effectief invloed uit te oefenen op gedrag van leerlingen.
In: 12 – 18, november 2008

november 2008 OPEENS IS LEZEN WEER LEUK
Een interessant artikel over de effectiviteit van Nieuwsbegrip.
In: 12 – 18, oktober 2008

oktober 2008 HET BESTE BEWIJS
Discussie over wetenschappelijk verantwoord onderwijs. Voor en tegenstanders aan het woord over ‘evidence based’ onderwijs. Eerst bewijzen dat een aanpak of methode werkt, dan pas invoeren, zeggen de voorstanders. ‘Het leidt tot rigiditeit: iedere docent moet hetzelfde doen’, zeggen de tegenstanders.
In: Didaktief, jaargang 38, nr. 8, oktober 2008
Meer lezen? Zie bestevidence.org en tierweb.nl.

september 2008 MYTHES IN HET ONDERWIJS, Greetje v.d. Werf e.a.
De knappe meesters van weleer, de zelfsturende leerling, de feminisering van het onderwijs: het zijn allemaal mythes volgens de auteurs. Onderwijs is net voetbal, iedereen heeft er verstand van en ventileert zijn mening. Die meningen blijken in onderwijsland al snel ideologieën te worden. In dit boek worden meningen en mythes over het onderwijs tegen het licht gehouden.
ISBN 978 906 665 9384

juli en augustus 2008 WETBOEK VOOR JONGEREN
Lenthe Publishers i.s.m. Winkler Prins, 2006
Een must in elk klaslokaal zodat het altijd voor het grijpen ligt. De teksten zijn heel toegankelijk en prettig geschreven en geclusterd in thema’s als gezin, school, leeftijd, criminaliteit, werk, geld, kopen, op straat, verkeer, vrije tijd, enz. Doet zich een kwestie voor op school, dan kan het boek van de plank worden gehaald om op te zoeken wat er bij wet geregeld is. Wat kan de school zelf bepalen, wat is de rol van ouders, wat zijn de rechten en plichten van jongeren. De teksten lenen zich ook voor: woordenschatverrijking, begrijpend lezen, gesprekken in de klas, spreekbeurten. Alle teksten (en meer) staan ook op www.wbvj.nl. Nu nog vrij toegankelijk, maar na verloop van tijd kan alleen worden ingelogd met een inlogcode die staat vermeld in het boek.
ISBN 90 274 324 81

OKTOBER 2007 OPEN OGEN IN EEN KLEURRIJKE KLAS
Maaike Hajer en anderen.
Dit boek is grotendeels gebaseerd op praktijkgericht onderzoek. De resultaten zijn soms confronterend. treffend is een voorbeeld van de school in een grote stad die is veranderd . ‘Witte’ eerste-graadsdocenten en ‘zwarte’ leerlingen zijn verzeild geraakt in een impasse. Zij voelen zich niet thuis bij elkaar, docenten wijzen naar de taalproblemen als hoofdoorzaak van spanningen. “In de klas is het oorlog,” zegt de schoolleiding. Docenten beschouwen de spanningen als iets waar zij geen invloed op hebben. Leerlingen voelen zich onbegrepen en trekken zich terug.
De etnische diversiteit vraagt om leraren die actief zoeken naar perspectieven die leerlingen meebrengen, de blik waarmee zij de wereld bekijken.
Hajer doet rake observaties. Hoe wordt er op school over leerlingen gesproken? Waarop worden zij met name beoordeeld? Zien docenten het kind of alleen de cijfers? Hoe gaat een leraar om met de inbreng van een leerling die niet in zijn referentiekader past?
Het is niet makkelijk voor een leraar om adequaat te reageren op inbreng en gedrag dat ver afstaat van wat je zelf hebt meegrekegen, maar dat ontslaat de leraar niet van de plicht het wel te proberen, concludeert Hajer. Hajer biedt ook de reikende hand met het Model voor Interpersoonlijk Leraargedrag dat zij uitgebreid beschrijft.
ISBN: 978 904 6900 406
Zie ook de boekbespreking in Didaktief, december 2007.

juni en augustus 2007 KINDEREN VERDIENEN HET BESTE ONDERWIJS DAT ER IS – Beleid berust meer op ideologie dan op wetenschap
In: DIDAKTIEF, Nr 7, september 2007
Aan het woord Robert Slavin: “De wetenschappelijke revolutie die de geneeskunde, landbouw, technologie en het transportwezen radicaal veranderde, is volledig aan het onderwijs voorbijgegaan. We verwachten vooruitgang op allerlei terreinen, maar in het onderwijs discussiëren we nog steeds over dezelfde thema’s als vijftig jaar geleden. Leg een arts, boer en leraar vijftig jaar te slapen. Als je ze na die vijftig jaar wekt, zijn de arts en boer werkloos omdat de wereld om hen heen volledig is veranderd, de leraar kan echter meteen aan de slag. De boodschap van Slavin is serieus, op geen enkel ander gebied twijfelt men eraan dat er gehandeld moet worden op basis van wetenschappelijk onderzoek. Waarom gebeurt dat dan niet in het onderwijs? Omdat het geld kost?
Het is hoog tijd dat het onderwijs zich verder ontwikkelt. Onze kinderen verdienen de beste programma’s, gebaseerd op het beste wetenschappelijke bewijs dat we kunnen leveren.”